Berivan Hama Said werkt als ouder- en kindadviseur. In haar team noemen ze haar ook wel de ‘poepdokter’. Ze helpt veel kinderen vanaf 4 jaar die nog niet zindelijk zijn. Ze kijkt verder dan alleen wat er lichamelijk speelt. Achter poepproblemen zit vaak iets anders, zoals spanning of situaties thuis die invloed hebben op een kind.
Jarenlange ervaring
Berivan werkt al meer dan 10 jaar bij OKT. Ze richt zich vooral op preventieve ondersteuning. Denk aan gesprekken met ouders, trainingen over opvoeden en zindelijkheidstrainingen voor kinderen van 4 tot 9 jaar. Daarmee kunnen doorverwijzingen naar specialisten soms worden voorkomen. In de loop der jaren hielp ze veel gezinnen met vragen over late zindelijkheid.
‘Het kind staat centraal, want het kind heeft het probleem. Maar de focus ligt op gesprekken met ouders. Zij zijn verantwoordelijk om hun kind zindelijk te maken.’
Waarom ‘poepdokter’?
Berivan wordt binnen haar team de ‘poepdokter’ genoemd. Toch is deze ouder- en kindadviseur geen arts en heeft ze geen medische opleiding gevolgd. Gezinnen komen pas bij haar als een huisarts of specialist een medische oorzaak heeft uitgesloten.
Wel adviseert ze ouders om contact op te nemen met de huisarts als een kind meerdere dagen na elkaar niet poept. Dat is ongezond. De meeste kinderen die bij haar komen hebben verder geen ontwikkelingsachterstanden.
‘Hulp bij het zindelijkheidsproces hoort bij preventieve, psychosociale ondersteuning. Ik help veel kinderen die zich verder normaal ontwikkelen.’
Patronen doorbreken
In Nederland gaan kinderen naar school als ze vier jaar zijn. Dan wordt verwacht dat ze zindelijk zijn. Dat moment zorgt geregeld voor stress bij ouders.
Niet zindelijk zijn kan zich op verschillende manieren uiten. Sommige kinderen willen alleen in een luier poepen. Andere kinderen houden hun poep op, waardoor verstopping ontstaat. Ook zijn er kinderen die alleen op gekke plekken plassen.
Volgens Berivan denken we vaak ten onrechte dat zindelijk worden vanzelf gaat. Niets is minder waar.
‘Er zijn zoveel onderliggende dynamieken die zindelijkheid kunnen verstoren, net als bij eten en drinken. Die patronen probeer ik te vinden en doorbreken.’
Angst en schaamte
Berivan kiest haar worden zorgvuldig in gesprekken met ouders. Het is belangrijk dat ouders vertrouwen krijgen. In hun kind, maar ook in zichzelf als opvoeders. Veel ouders raken in paniek. Net als hun kinderen voelen ze schaamte. Ze stelt hen gerust en laat ze in hun waarde.
‘Pas als ouders hun angst kunnen loslaten, kunnen we samen op zoek naar de oorzaak. Speelt er bij het kind ook angst?’
Veel vragen
Om de situatie goed te begrijpen, stelt ze de ouders veel vragen. Hoe verloopt de ochtend? Hoe reageren ouders op ongelukjes of een volle luier? Of als het kind niet wil poepen? En ook: hoe reageren de leerkracht en klasgenoten op ongelukjes?
Ze brengt bredere patronen en dynamieken in kaart en gaat ook een generatie terug. Wanneer werden de ouders zelf zindelijk? Wat betekenen zelfstandigheid en sociale acceptatie voor hen? Wanneer wil het kind poepen en wanneer niet?
Met die informatie zoekt ze samen met ouders naar de oorzaak van late zindelijkheid.
‘Is er angst voor de toiletpot? Of mist het kind lichamelijke signalen als het zich op een werkje concentreert? Of voelt het kind zich te weinig gezien? Wil het daarom nog steeds als een baby verschoond worden?’
Geen schuldgevoel
Ze benadrukt dat zindelijk worden een proces is dat je samen doet. Net als leren fietsen of zwemmen vraagt het tijd, aandacht en positieve betrokkenheid.
‘Late zindelijkheid heeft effect op het zelfbeeld en het zelfvertrouwen. Zowel van de kinderen als van hun ouders. Daarom versterk ik zeker geen schuldgevoelens.’
Tijd en eigenaarschap
Volgens Berivan helpt het als ouders eigenaarschap nemen in het proces. Zindelijk worden kun je niet helemaal uit handen geven. Kinderen moeten stap voor stap zelf regie voelen.
Zo kan een kind van vijf jaar prima zelf een vieze luier weggooien. Tegelijk hebben kinderen duidelijke grenzen en steun van ouders nodig.
‘Het signaal dat je als ouders aan je kind geeft is: poepen is jouw ding. Maar de manier waarop, daar zal ik je bij ondersteunen.’
Ze begrijpt dat ouders druk zijn. Toch vraagt zindelijk worden tijd, aandacht en rust.
Feestje
Berivan waarschuwt voor beloningssystemen. Als een beloning uitblijft, kan een kind zich extra teleurgesteld voelen. De stress zal zakken met duidelijke afspraken. Liefde geven betekent ook consequent zijn. En bij poepen is ontspanning heel belangrijk.
Ze is groot voorstander van een feestje geven als het kind zindelijk is. Vaak voelt een kind zich veel minder eenzaam en heel trots als het eindelijk zindelijk is.
‘Als kinderen zindelijk zijn, krijgen ze van mij een poepdiploma op een feestje. Ik hoorde al een paar keer dat deze diploma’s thuis een mooi plekje kregen.’
