Bij telefoons, sociale media en berichtenapps is het belangrijk om rekening te houden met leeftijdsgrenzen en goede begeleiding van je kind.
Wacht nog even met een smartphone op de basisschool en maak afspraken met andere opvoeders om het uitstellen makkelijker te maken. Geef je toch eerder een smartphone, doe dit dan het liefst niet vóór groep 8. Voor bereikbaarheid kun je ook beginnen met een eenvoudige telefoon zonder internet.
Geef vóór 13 jaar geen eigen sociale media-account: dit is de officiële leeftijdsgrens van platforms. Denk bijvoorbeeld aan Snapchat, TikTok, YouTube, Instagram en Discord. Vanaf 13 jaar kun je kinderen begeleid toegang geven en dit steeds verder uitbouwen. Volgens de landelijke richtlijn wordt zelfstandig gebruik van sociale media pas vanaf 15 jaar aanbevolen.
Ook hiervoor is de minimumleeftijd 13 jaar. Houd er rekening mee dat je kind via openbare kanalen in WhatsApp informatie kan delen én ontvangen. Spreek samen af of en welke kanalen je kind mag volgen en of je kind er zelf één mag maken. Begeleid je kind bij deelname aan groepsapps en kies de juiste privacyinstellingen. Het is belangrijk dat kinderen leren om geen privégegevens te delen en kritisch zijn op wat ze plaatsen. Kies liever voor Signal: dat is veiliger.
Zorg dat je kind genoeg tijd overhoudt voor spelen, bewegen en slapen. Onderzoek laat zien dat (overmatig) schermgebruik en sociale media kunnen leiden tot bijvoorbeeld concentratieproblemen, verminderd zelfbeeld en mentale klachten.
Spreek af hoe lang, waar en wanneer je kind schermen mag gebruiken. Spreek ook af wat je kind mag doen voordat het (toegang tot) een smartphone of tablet krijgt. Stel in dat je kind toestemming vraagt voor het installeren van apps of games.
Plan momenten zonder schermen als jullie samen zijn, bijvoorbeeld tijdens het eten. Laat zien dat aandacht voor elkaar belangrijker is dan een scherm.
Laat je kind één uur voor het slapengaan stoppen met beeldschermgebruik. Houd de slaapkamer schermvrij. Geef je kind een wekker.
Gebruik de 20-20-2 regel. Dat is na 20 minuten op een scherm, 20 seconden in de verte kijken en minstens 2 uur per dag buiten spelen. Laat jonge kinderen liever naar een televisiescherm kijken dan naar een tablet of telefoon. Het grotere scherm is rustiger voor de ogen en beter voor hun houding.
Laat merken dat je het goed vindt als je kind met een probleem naar je toe is gekomen. Zoek samen naar oplossingen en ga, als dat nodig is, voor hulp bij online grensoverschrijdend gedrag naar hulplijn.offlimits.nl.
De Rijksoverheid geeft richtlijnen over schermtijd. Lees meer op gezondschermgebruik.nl.
Bespreek samen wat je kind online ziet en doet. Sta open voor de ervaringen van je kind en hoe je kind zich hierover voelt.
Beperk of begeleid gebruik van AI-chatbots. Deze zijn meestal niet geschikt voor kinderen. Leg uit hoe ze werken: de antwoorden zijn niet altijd waar of verstandig. Vraag je kind te praten met jou of met een ander vertrouwd persoon in plaats van met een chatbot. Laat je kind nooit persoonlijke gegevens delen. Geef je kind geen ‘slim’ AI-speelgoed. Door AI gemaakte filmpjes zijn niet geschikt voor jonge kinderen.
Influencers laten vaak zien dat kinderen allerlei crèmes, serums en maskers nodig hebben. Dat klopt niet. Sommige producten kunnen zelfs huidproblemen veroorzaken. Houd het simpel: een schone huid en zonnebrandcrème zijn vaak genoeg.
Zorg ervoor dat je kind veilig online is. Onderzoek laat zien dat kinderen te maken kunnen krijgen met bijvoorbeeld online pesten, schadelijke informatie en ongewenste verspreiding van privébeelden.
Kies de juiste privacyinstellingen: op laptop, computer, telefoon, games en sociale media. Tips vind je op hulplijn.offlimits.nl/handleidingen en veiliginternetten.nl. Zorg dat alle apparaten en apps up-to-date zijn.
Laat je kind geen persoonlijke gegevens delen, zoals foto’s, namen, adressen of locaties. Ook niet van een ander.
Kinderen kunnen in aanraking komen met (schadelijke) content over bijvoorbeeld criminele activiteiten, discriminatie of berichten die hun zelfbeeld negatief kunnen beïnvloeden.
Leer je kind veilig omgaan met beelden: bespreek dat het ongewild maken of doorsturen van foto’s of filmpjes van een ander niet mag en zelfs strafbaar kan zijn. Dit gaat ook over bewerkte foto’s of filmpjes die met AI zijn gemaakt. Bepaal wat je prettig vindt bij het online delen van foto’s en video’s van jouw eigen kind en bespreek dit met anderen. Deel nooit locaties en bij voorkeur alleen foto’s binnen een privéaccount.
Toon interesse in de games die je kind speelt, houd toezicht en speel af en toe mee. Bespreek de risico’s van gamen en chatten met onbekenden. Check altijd of een game geschikt is via pegi.info en gamewijzer.nl.
Maak afspraken over aankopen binnen apps en games: stel beperkingen in om onverwachte kosten te voorkomen.
Leer je kind hoe je online netjes met anderen omgaat. Kijk af en toe mee in groepsapps als je kind daarin zit en bespreek samen wat er gebeurt.
Kijk met je kind naar programma’s over dit thema: bijvoorbeeld Techbitch of de Dikke Data show van NPO Zapp.
Kinderen en jongeren kunnen online in aanraking komen met de manosphere: content die mannelijkheid bespreekt, maar ook schadelijke ideeën over vrouwen en gelijkheid kan bevatten. Wees nieuwsgierig naar wat je kind ziet, ga het gesprek aan en stel duidelijke grenzen bij schadelijke uitspraken of gedrag.
Voor opvoedondersteuning en meer informatie over veilig (online) seksueel opgroeien, zie www.qpido.nl.
Door je kind niet (continu) via GPS te volgen versterk je het verantwoordelijkheidsgevoel en zelfvertrouwen.
Download hier de tips op deze pagina.
Hulp bij online grensoverschrijdend gedrag.
Informatie gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek.
Informatie voor opvoeders over populaire games.
Tips en praktische stappen om veilig te internetten.
Informatie over platformen, wat de risico’s zijn en hoe je daarmee omgaat.
Informatie over veilig en slim gebruik van digitale media door kinderen.
Informatie en in gesprek over (online) seksualiteit.
Hier kun je online discriminatie melden.
