direct contact

Tips voor jongeren over digitaal opgroeien

Hoe zorg je dat je online én offline een leuke tijd hebt? Hoe blijf je veilig en ga je bewust om met je schermtijd?

Algemene tips

Illustratie van hand met schaar en telefoon

Sociale media

De meeste platforms zoals Snapchat, TikTok, YouTube, Instagram en Discord hebben een minimumleeftijd van 13 jaar. Zelfstandig gebruik wordt vanaf 15 aangeraden.

Chatapps en e-mail

Ook voor chatapps zoals WhatsApp is de minimumleeftijd 13 jaar. Dat is om jongeren te beschermen tegen risico’s zoals online pesten, verslaving en het delen van persoonlijke informatie. Signal en Proton Mail zijn veiligere opties.

Nieuws op sociale media

Check of informatie klopt. Kijk wie de afzender is en of andere bronnen hetzelfde zeggen. Als iets je heel boos of bang maakt, is dat vaak bewust gedaan. Praat met anderen over wat je ziet.

Online content over mannelijkheid of vrouwelijkheid

Deze content lijkt op het eerste gezicht positief. Maar hieronder kunnen schadelijke ideeën liggen over vrouwen, gelijkheid en hoe je ‘zou moeten zijn’. Let hierop. Bespreek met anderen of het past bij jouw eigen waarden.

Ontwikkel je skills

Leer gratis meer over o.a. robotics, animatie, filmmaken en gameontwikkeling bij tumoamsterdam.nl.

Gezond online

Zorg voor een goede balans tussen online en offline tijd, neem regelmatig pauze en blijf ook genoeg bewegen, slapen en afspreken met anderen.

Illustratie van handen met notitieboek en telefoon

Schermtijd

Probeer niet langer dan 3 uur per dag achter een scherm te zitten. Zorg dat je ook tijd hebt voor andere dingen.

Let op je ogen

Te veel schermtijd is niet goed. Probeer na elke 20 minuten op een scherm 20 seconden in de verte te kijken en elke dag 2 uur buiten te zijn.

Geen scherm in je slaapkamer

Doe een uur voor het slapen je telefoon of laptop weg. Zo slaap je beter.

Huiswerk

Leg je telefoon weg en zet meldingen uit. Stel tijdslimieten in of gebruik een app die je hierbij helpt.

AI en chatbots

AI-chatbots kunnen fouten maken of onjuiste informatie geven. Deel nooit persoonlijke gegevens zoals je naam of foto’s. Heb je een probleem? Praat dan liever met een echt persoon.

Mentale gezondheid en vergelijken

Online zie je vaak alleen de “beste kant” van iemand. Merk op wanneer je je goed voelt online en wanneer niet. Ontvolg accounts waar je je slecht door voelt.

Online video’s over skincare

Op sociale media lijkt het soms alsof iedereen een uitgebreide skincare-routine nodig heeft. Maar meer producten betekent niet automatisch een gezondere huid. Sommige producten kunnen zelfs huidproblemen veroorzaken. Houd het simpel: een schone huid en zonnebrandcrème zijn vaak genoeg.

Leerlingvolgsystemen

Maak samen met je ouders of verzorgers afspraken over het meekijken in systemen zoals Magister of Somtoday. Bespreek wat voor iedereen prettig voelt.

Veilig online

Bespreek met je ouders of verzorgers wat je online tegenkomt. Praat erover als er online iets vervelends gebeurt. Zoek iemand die je vertrouwt, neem anoniem contact op met de hulplijn van Offlimits (hulplijn.offlimits.nl) of bel de politie als dat nodig is.

Illustratie van hand met telefoon

Geen persoonlijke gegevens delen

Let op met het delen van foto’s, namen, adressen of locaties van jezelf én anderen. Deel nooit persoonlijke informatie in openbare kanalen zoals in WhatsApp. Zet locatie delen bij voorkeur uit, ook op Snapchat. Deel dingen die privé zijn alleen met mensen die je ook offline vertrouwt.

Omgaan met beelden

Maak of deel geen foto’s of filmpjes van anderen zonder hun toestemming, ook als ze bewerkt zijn met AI. Dit geldt bijvoorbeeld voor beelden met geweld of naaktfoto’s. Doorsturen kan strafbaar zijn. Offlimits kan helpen met het verwijderen van illegale content, zoals seksuele beelden.

Online pesten

Reageer niet op haatberichten. Verspreid dit soort berichten verder niet. Blokkeer en meld pesters. Praat erover met iemand die je vertrouwt.

Snel geld verdienen

Wees kritisch bij aanbiedingen die te mooi lijken. Deel nooit je bankpas of pincode. Doe geen “klusjes” voor onbekenden. Als je onder druk staat of betrokken bent geraakt bij criminaliteit, kijk op keerpunt.chat voor meer informatie of hulp.

Online schulden

Koop alleen iets als je het geld écht hebt, ook in games. “Achteraf betalen” is eigenlijk geld lenen en dat kost geld. Online gokken is strafbaar voor minderjarigen. Praat erover als je geldproblemen hebt.

Instellingen

Zorg dat je apparaten en apps up-to-date zijn, dan ben je beter beschermd tegen bijvoorbeeld hackers. Kijk voor tips hoe je je privacy goed instelt op veiliginternetten.nl. Is je account gehackt of heeft iemand van jou een nepprofiel aangemaakt? Maak voor hulp een melding bij Offlimits.

Veilig gamen

Accepteer geen vriendschapsverzoeken van onbekenden. Klik niet zomaar op links of “gratis skins/coins”. Rapporteer en mute mensen die vervelend doen. Speel bij voorkeur met mensen die je kent.

Online discriminatie

Meld (anoniem) online discriminatie hier: discriminatie.nl/jeugd. Zij kunnen jou verder helpen als je dat wil.

Online scams & nepacties

Klik niet op verdachte links en check deze via veiliginternetten.nl/check-een-url-op-scamcheck. Controleer altijd de afzender. Maak geen geld over bij verdachte situaties. Meld scams bij fraudehelpdesk.nl.

Grooming

Soms kun je te maken hebben met iemand die jouw vertrouwen probeert te winnen met de verkeerde bedoelingen. Het kan zijn dat iemand zich als iemand anders voordoet of liegt over de reden van het contact. Wees je hiervan bewust, deel in dit geval nooit zomaar foto’s of persoonlijke informatie. Spreek ook niet zomaar offline af.

Veilig (online) seksueel opgroeien

Wil je meer weten over liefde, relaties, grenzen, seksualiteit, wensen en diversiteit? Bij www.qpido.nl kan je (anoniem) terecht voor vragen, consulten, begeleiding en voorlichting.

Tips bij bedreiging

Maak géén screenshot op Snapchat (op Insta kan dit wel), gebruik een tweede toestel om foto’s te maken van het gesprek (met datum/tijd). Leg ook gebruikersnaam en profielfoto vast. Betaal niets bij afpersing, spreek niet af en deel geen namen. Blokkeer deze persoon na het vastleggen van bewijs. Meld het zo snel mogelijk bij de politie (0900-8844) of zoek hulp bij Offlimits.

Illustratie van handen met telefoon en bom

Downloads

Al deze tips in één handig document.

Illustratie van hand uit telefoon

Hulp nodig?

Vertel het aan een ouder, leraar of andere volwassene die je vertrouwt. Je kunt ook anoniem chatten via hulplijn.offlimits.nl. Bij gevaar bel je de politie: 0900-8844.

Illustratie van jongen met laptop